Lăng mộ Tần Thủy Hoàng luôn là điểm đến huyền thoại của những ai yêu thích lịch sử. Bởi sự bí ẩn của công trình này vẫn chưa thể giải mã hết sau 2200 năm, càng lôi cuốn những ai muốn bắt đầu hành trình khám phá Trung Quốc cổ đại. Cùng Du Lịch Việt Nam lên đường đến Tây An để tìm hiểu về lăng mộ Tần Thủy Hoàng nhé!
Đôi nét về lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm tại chân núi Lishan, cách trung tâm thành phố Tây An khoảng 35 km về phía Đông. Đây là nơi an nghỉ của Tần Thủy Hoàng – vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa và đặt nền móng cho triều đại nhà Tần. Công trình lăng mộ được khởi công ngay sau khi ông lên ngôi và kéo dài suốt hơn 38 năm, với sự tham gia của hàng trăm nghìn nhân công. Toàn bộ quần thể được quy hoạch như một thế giới thu nhỏ dưới lòng đất, bao gồm mộ chính, các cung điện ngầm, khu nghi lễ và nhiều công trình phụ quy mô lớn.
Điểm nổi bật nhất của khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng chính là đội quân đất nung Binh Mã Dũng nằm ở phía Đông, gồm hàng nghìn tượng binh sĩ, ngựa chiến và xe ngựa được chế tác vô cùng tinh xảo. Cấu trúc tổng thể của lăng được cho là mô phỏng kinh đô Trường An cổ, với cung điện ở trung tâm và các khu chức năng bao quanh.
Dù phần mộ chính vẫn chưa được khai quật hoàn toàn, các nhà khảo cổ tin rằng bên trong còn ẩn chứa nhiều kho báu, mô hình sông núi bằng thủy ngân và hệ thống cơ quan bảo vệ phức tạp. Nhờ giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc biệt, quần thể lăng mộ Tần Thủy Hoàng đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1987 và được xem như một trong những kỳ quan vĩ đại nhất của nhân loại.
>> Xem thêm: Du lịch Tây An Trung Quốc – Thành phố của những địa danh nổi tiếng
Lịch sử xây dựng và khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng là một trong những công trình bí ẩn và đồ sộ nhất lịch sử Trung Quốc. Không chỉ là nơi an nghỉ của vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa, lăng mộ còn phản ánh rõ tham vọng quyền lực và khát vọng bất tử của ông, khiến nơi đây trở thành đề tài thu hút giới khảo cổ và du khách suốt hàng nghìn năm.
Lăng mộ được khởi công từ năm 246 TCN, ngay khi Tần Thủy Hoàng lên ngôi, và được mở rộng quy mô lớn sau năm 221 TCN khi Trung Hoa được thống nhất. Công trình huy động khoảng 700.000 lao động, bên trong được mô phỏng như một thế giới thu nhỏ với cung điện, bảo vật, các dòng sông thủy ngân và hệ thống bẫy cơ quan tinh vi nhằm bảo vệ thi hài hoàng đế.
Suốt hơn 2.000 năm, lăng mộ gần như bị chôn vùi dưới lòng đất. Đến năm 1974, các nông dân tại huyện Lâm Đồng, tỉnh Thiểm Tây tình cờ phát hiện tượng đất nung, mở ra cuộc khai quật lớn. Hơn 7.000 tượng binh sĩ, ngựa và xe ngựa đã được tìm thấy, nhưng mộ chính vẫn chưa khai quật do lo ngại về bảo tồn. Năm 1987, quần thể lăng mộ và Binh Mã Dũng được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
Đến nay, lăng mộ Tần Thủy Hoàng vẫn còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ: cấu trúc 9 lớp đất nén khổng lồ, vị trí thực sự của thi hài hoàng đế, kho báu ngầm dưới lòng đất hay dấu vết người Ba Tư trong đội quân đất nung. Cùng với thách thức bảo tồn trước tác động của thời gian, những bí ẩn này tiếp tục làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của di tích lịch sử vĩ đại này.
Có thể tham quan bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng không?
Câu trả lời là chưa thể. Phần mộ chính của Tần Thủy Hoàng hiện vẫn nằm nguyên vẹn dưới lòng đất và chưa mở cửa cho bất kỳ hoạt động tham quan hay khai quật nào. Nguyên nhân không chỉ đến từ giá trị lịch sử đặc biệt của công trình, mà còn vì những rủi ro tiềm ẩn bên trong: hàm lượng thủy ngân cao, các cấu trúc cơ quan bảo vệ phức tạp và nguy cơ làm hư hại di tích nếu can thiệp khi công nghệ bảo tồn chưa đủ hoàn thiện. Chính vì vậy, giới khảo cổ vẫn lựa chọn phương án “để nguyên” thay vì vội vàng khám phá.
Tuy không thể bước vào lăng mộ Tần Thủy Hoàng, trải nghiệm tham quan tại đây vẫn rất đáng giá. Bạn có thể khám phá quần thể bên ngoài, đặc biệt là khu đội quân đất nung với quy mô và mức độ tinh xảo hiếm có. Ngoài ra, các khu trưng bày chuyên đề và mô hình phục dựng trong bảo tàng giúp hình dung rõ hơn cấu trúc bên trong lăng mộ cũng như nghi lễ tang táng thời Tần. Theo một cách nào đó, chính việc chưa được mở hoàn toàn lại khiến lăng mộ Tần Thủy Hoàng trở nên hấp dẫn hơn, như một bí mật lịch sử vẫn đang chờ ngày được giải mã.
Giá vé và thời gian mở cửa lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Khu di tích Lăng mộ Tần Thủy Hoàng mở cửa quanh năm, với thời gian tham quan thay đổi theo mùa. Mùa cao điểm từ tháng 3 đến tháng 11 mở cửa từ 08:30, ngừng bán vé lúc 17:00 và đóng cửa vào 18:30. Vào mùa thấp điểm (từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau), giờ mở cửa vẫn từ 08:30 nhưng ngừng kiểm vé sớm hơn, lúc 16:30, và kết thúc tham quan vào 18:00.
Giá vé tham quan hiện ở mức 120 CNY cho người lớn, học sinh – sinh viên được ưu đãi còn 60 CNY, trong khi trẻ em dưới 16 tuổi được miễn phí vé vào cổng. Lưu ý, học sinh – sinh viên cần xuất trình thẻ hợp lệ và trẻ em phải đi cùng cha mẹ để được áp dụng chính sách ưu đãi.
Cách di chuyển từ Tây An đến lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm ở phía đông huyện Lâm Đồng, cách trung tâm Tây An khoảng 35 km, dưới chân núi Ly Sơn và gần sông Vị. Nhờ vị trí thuận lợi, việc di chuyển từ Tây An đến khu di tích khá dễ dàng, phù hợp cho cả du lịch tự túc trong ngày. Dưới đây là những cách đi phổ biến và tiện lợi nhất.
Cách tiết kiệm và được nhiều du khách lựa chọn là tàu điện ngầm kết hợp xe buýt: đi metro tuyến số 1 đến ga Fangzhicheng, chuyển sang tuyến số 9 đến Huaqing Pool, sau đó bắt xe buýt Lintong 602 và xuống tại trạm Qin Bing Ma Yong (Bảo tàng Đội quân đất nung).
Ngoài ra, bạn có thể đi xe buýt du lịch số 5 (306) xuất phát từ Fangzhicheng Station, chạy thẳng đến khu bảo tàng, không cần đổi tuyến. Nếu muốn kết hợp tham quan dọc đường, xe buýt 307 từ Tangchengqiang Jiuqu Hub là lựa chọn phù hợp, đi qua nhiều điểm nổi tiếng của Tây An, thời gian di chuyển khoảng 2,5 giờ với chi phí rất phải chăng.
Hành trình khám phá lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Lăng mộ chính
Lăng mộ chính của Tần Thủy Hoàng nằm ẩn sâu bên dưới một gò đất khổng lồ và hiện vẫn chưa được khai quật nhằm bảo tồn tối đa các di tích bên trong. Theo ghi chép lịch sử, phía dưới lòng đất là một cung điện ngầm đồ sộ, được xây dựng như bản sao của kinh đô thời Tần, với cung điện, đền thờ và hệ thống sông ngòi mô phỏng bằng thủy ngân. Phần gò mộ phía trên cao khoảng 76 m, có hình dáng như một kim tự tháp thu nhỏ, thể hiện rõ quy mô và quyền lực của vị hoàng đế đầu tiên Trung Hoa.
Dù chưa thể tiếp cận trực tiếp khu mộ chính, du khách vẫn có thể hình dung về công trình này thông qua các mô hình phục dựng và tư liệu trưng bày tại khu di tích. Những thông tin khoa học và giả thuyết khảo cổ được giới thiệu xung quanh khu vực giúp chuyến tham quan trở nên sinh động hơn, đồng thời khơi gợi trí tò mò về một thế giới ngầm vẫn còn đang chờ ngày được hé lộ.
Khu đội quân đất nung khổng lồ
Khu đội quân đất nung khổng lồ nằm ở hố số 1. Bước vào đây, du khách gần như ngay lập tức bị choáng ngợp bởi quy mô đồ sộ của đội quân đất nung. Hố có dạng hình chữ nhật, dài khoảng 210 m và rộng 61 m, được chia thành nhiều cột quân rõ ràng bằng các bức tường ngăn. Hơn 1.000 chiến binh đất nung cùng xe ngựa, ngựa chiến và hàng nghìn vũ khí đồng đã được khai quật tại đây.
Các tượng binh sĩ được sắp xếp theo đội hình chiến đấu cổ đại: bộ binh tiên phong hướng về phía đông, phía sau là lực lượng chủ lực và xe ngựa, ba mặt còn lại là đội cận vệ và hậu quân, thể hiện tư duy quân sự cực kỳ chặt chẽ của triều Tần.
Hố số 1 là lớn nhất với đội hình chiến đấu hoàn chỉnh; hố số 2 có quy mô nhỏ hơn nhưng đa dạng về binh chủng và thế trận; còn hố số 3 được xem là trung tâm chỉ huy. Mỗi bức tượng đều có gương mặt, tư thế và trang phục khác nhau, tái hiện chân thực một đạo quân hùng mạnh cách đây hơn 2.000 năm. Từ các lối đi cao, du khách có thể quan sát cận cảnh sự tinh xảo trong từng chi tiết, đồng thời hiểu rõ hơn về kỹ thuật chế tác và giá trị lịch sử đặc biệt của kỳ quan khảo cổ này.
Bảo tàng lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Bạn đừng bỏ qua cơ hội hiểu sâu hơn về lịch sử tại bảo tàng. Đây là nơi tập trung và giới thiệu những hiện vật quan trọng nhất gắn liền với vị hoàng đế đầu tiên của Trung Hoa. Trong ba phòng trưng bày chính, nổi bật nhất là khu Đồng Chiến Xa và Ngựa – các cỗ xe bằng đồng được phát hiện năm 1980, mỗi cỗ đi kèm bốn con ngựa, có kích thước bằng nửa xe ngựa hoàng gia thực tế nhưng chế tác vô cùng tinh xảo. Bên cạnh đó là các hiện vật về trang phục, vũ khí và xe ngựa tái hiện sinh động diện mạo quân đội và đời sống thời Tần.
Ngoài giá trị trưng bày, bảo tàng còn đóng vai trò như một “bản đồ dẫn lối” giúp du khách hiểu sâu hơn về lăng mộ Tần Thủy Hoàng. Các phòng triển lãm được sắp xếp khoa học, kết hợp mô hình 3D và phim tư liệu, giới thiệu quá trình xây dựng lăng mộ, những phát hiện khảo cổ quan trọng và các giả thuyết xoay quanh những bí ẩn chưa được giải mã. Nhờ đó, chuyến tham quan không chỉ dừng lại ở việc ngắm hiện vật, mà còn mở ra cái nhìn toàn cảnh về một công trình vĩ đại bậc nhất lịch sử nhân loại.
Khu vực cảnh quan và công trình
Bên cạnh giá trị lịch sử, quần thể lăng mộ Tần Thủy Hoàng còn gây ấn tượng bởi không gian cảnh quan hài hòa với đồi núi, hồ nước và những mảng rừng xanh bao quanh. Sự kết hợp giữa thiên nhiên và kiến trúc tạo nên cảm giác thoáng đãng, giúp chuyến tham quan trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu hơn, đặc biệt sau khi khám phá các khu trưng bày quy mô lớn.
Khu vực này cũng được đầu tư đầy đủ các công trình phục vụ du khách như nhà đón tiếp, nhà hàng, quầy lưu niệm và khu nghỉ chân. Điểm nhấn đáng chú ý là núi Ly Sơn, nơi bạn có thể leo núi hoặc đi cáp treo để phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh khu lăng mộ từ trên cao. Đây là trải nghiệm giúp du khách cảm nhận rõ hơn quy mô và vị thế đặc biệt của quần thể di tích giữa không gian thiên nhiên rộng lớn.
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng hiện đã vượt xa khỏi giá trị tham quan, trở thành đề tài bàn luận và nghiên cứu của vô số người hâm mộ. Hy vọng thông qua bài viết trên, bạn đã phần nào biết thêm về những bí ẩn sống động của lăng mộ nổi tiếng này.
Phạm Ngọc Huyền
